περιβαλλοντικές μελέτες

Στον τομέα του περιβαλλοντικού σχεδιασμού η Antonogiannakis εκπονεί περιβαλλοντικές μελέτες οι οποίες αφορούν κυρίως σε Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και αποτελεί έναν σημαντικό τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται με επιτυχία.

Πολυάριθμες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων έχουν εκπονηθεί μέχρι σήμερα με επιτυχία, ενώ διαθέτουμε σημαντική εμπειρία και γνώση όχι μόνο στην εκπόνηση, αλλά και στις απαιτούμενες διαδικασίες και στην παρακολούθηση του φακέλου της μελέτης, μέχρι την τελική έγκριση και αδειοδότηση του έργου.

 

Οι Μ.Π.Ε. απαιτούνται για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων προτεινόμενων έργων και δραστηριοτήτων, εκπονούνται σήμερα πια σε ένα στάδιο, ταυτόχρονα με την οριστική μελέτη του προτεινόμενου έργου και εγκρίνονται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή το Υ.Π.Ε.Κ.Α. Επίσης, απαιτούνται Μ.Π.Ε. σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα έργο χρειάζεται να εκσυγχρονιστεί, να τροποποιηθεί ή να επεκταθεί και ανάλογα με το βαθμό των προτεινόμενων αλλαγών του, συντάσσεται και η αντίστοιχη Μ.Π.Ε. Η έγκριση μίας Μ.Π.Ε., μετά από διαδικασίες διαβούλευσης και δημοσιοποίησης της μελέτης, καταλήγει στην απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων, οι οποίοι πρέπει να τηρούνται κατά τη διάρκεια κατασκευής και λειτουργίας του προτεινόμενου έργου. Οι περιβαλλοντικοί όροι έχουν ισχύ για μία δεκαετία και μετά, απαιτείται ανανέωσή τους. Για έργα που δεν επιφέρουν αξιοσημείωτες επιπτώσεις στο περιβάλλον, σύμφωνα με πρόσφατες αλλαγές στην περιβαλλοντική νομοθεσία (2011), δεν ακολουθείται η διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αλλά ο υποψήφιος επενδυτής λαμβάνει από την Περιφέρεια τις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, οι οποίες υποκαθιστούν ουσιαστικά τους περιβαλλοντικούς όρους.

 

βιοκλιματικό σπίτι

 

Οι Σ.Μ.Π.Ε. εκπονούνται για προτεινόμενα σχέδια και προγράμματα, και όχι προτεινόμενα έργα, με ιδιαίτερο πεδίο εφαρμογής στο σχεδιασμό: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Ειδικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια, Μελέτες Περιοχών Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης κ.α. Οι Σ.Μ.Π.Ε. εγκρίνονται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή το Υ.Π.Ε.Κ.Α. Το αντικείμενο των μελετών αυτών είναι πολύπλοκο, καθώς τα σχέδια και προγράμματα που αξιολογούνται συχνά εμφανίζουν μία πολυπλοκότητα, αφού οι προτάσεις τους έχουν γενικό χαρακτήρα, ενώ πολλές φορές συγκρούονται και μεταξύ τους.

 

Επιπρόσθετα, το περιβαλλοντικό τμήμα παρέχει υποστήριξη στις μελέτες έργων υποδομών, καθώς και στις μελέτες πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, συνεισφέροντας καθοριστικά σε ζητήματα που λαμβάνονται υπόψη από το σχεδιασμό, προκειμένου οι περιβαλλοντικές παράμετροι να λαμβάνονται υπόψη εξαρχής στο σχεδιασμό και όχι αποσπασματικά στο τέλος.

 

Το περιβαλλοντικό τμήμα διαθέτει ένα πλήρως καταρτισμένο και έμπειρο προσωπικό, το οποίο διαθέτει βαθιά επιστημονική γνώση, είναι ενήμερο για την περιβαλλοντική  και την ορθή ερμηνεία της, και συνεχώς ενημερώνεται για τις εξελίξεις στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στο τμήμα υπάρχει τακτική εκπαίδευση του προσωπικού, τόσο σε θέματα σχετικά με το αντικείμενο των μελετών, όσο και στη χρήση σχεδιαστικών και άλλων προγραμμάτων. Επιπλέον, ενθαρρύνεται η άριστη και συνεχής συνεργασία με εμπλεκόμενους φορείς, επιβλέποντες, αλλά και με την τοπική κοινωνία, με στόχο το τελικό αποτέλεσμα της μελέτης πέρα από ποιοτικό να είναι και κοινά αποδεκτό.

 

Η Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΕΠΕ) είναι μια συστηματική διεργασία    διαδικασία, επεξεργασία) που εξετάζει τις περιβαλλοντικές συνέπειες αναπτυξιακών δραστηριοτήτων πριν την πραγματοποίησή τους. Η έμφαση στην περίπτωση αυτή, σε σχέση με άλλες δραστηριότητες περιβαλλοντικής προστασίας, είναι η πρόληψη της περιβαλλοντικής ρύπανσης ή οικολογικής βλάβης.

 

Περιβάλλον

 

Τα βασικά στάδια της ΕΠΕ είναι:

 

Επιλογή των (τεχνικών) έργων: με σκοπό την επιλογή των έργων εκείνων που θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η επιλογή των έργων γίνεται μερικά και από τις διατάξεις των νομοθεσιών ΕΠΕ που περιέχουν λεπτομερή κατάλογο των διαφόρων τεχνικών έργων (με διαφορές στις  διάφορες χώρες).

 

Σκοποί του έργου: προσπαθεί να προσδιορίσει σε κάποιο αρχικό στάδιο, από όλες τις επιπτώσεις και από όλες τις εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να γίνουν, εκείνες που είναι σημαντικότερες στο περιβάλλον.

 

Μελέτη των εναλλακτικών λύσεων: προσπαθεί να επιβεβαιώσει ότι οι προτάσεις για το τεχνικό έργο έχουν λάβει υπόψη τους άλλες προσεγγίσεις, περιλαμβανομένων και άλλων τοποθεσιών των έργων, τις κλίμακες, τις διαδικασίες εκπόνησης του έργου, το χωρομετρικό σχεδιάγραμμα, και την προοπτική “μη εκτέλεσης” του έργου.

 

Περιγραφή του έργου και της αναπτυξιακής δράσης: διευκρινίζει την σημασία και τον ορθολογισμό του έργου, και τα διάφορα χαρακτηριστικά του (στάδια ανάπτυξης, τοποθεσία, διεργασίες).

 

Περιγραφή της γραμμής βάσης για το περιβάλλον (environmental baseline): τεκμηρίωσης της παρούσας και μελλοντικής κατάστασης του περιβάλλοντος, χωρίς το έργο, λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές που είναι αποτέλεσμα φυσικών φαινόμενων και άλλων ανθρωπογενών δραστηριοτήτων.

 

Προσδιορισμός των κυριοτέρων επιπτώσεων: συνολική παρουσίαση των  προηγούμενων σταδίων με σκοπό τον προσδιορισμό των σημαντικότερων περιβαλλοντικών επιπτώσεων(επιβαρυντικών και ωφέλιμων).

 

Πρόβλεψη των επιπτώσεων: έχει σκοπό τον προσδιορισμό του μεγέθους και της έκτασης των αλλαγών στο περιβάλλον μετά την ολοκλήρωση του έργου, σε σχέση με την κατάσταση του περιβάλλοντος χωρίς το έργο.

 

Αξιολόγηση και εκτίμηση της σημασίας των επιπτώσεων: εκτίμηση της σημασίας των προβλεπόμενων συνεπειών για το περιβάλλον από το έργο, ώστε να επικεντρωθεί η προσοχή στις αρνητικές συνέπειες.

 

Άμβλυνση ή μετριασμός των επιπτώσεων (mitigation): μέτρα που πρόκειται να ληφθούν για να μειώσουν, διορθώσουν ή αποζημιώσουν για τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου.

 

Δημόσια ενημέρωση και συμμετοχή: έχει σκοπό να προσδώσει ποιότητα, κατανόηση και αποτελεσματικότητα στην ΕΠΕ, και να επεκτείνει την συμμετοχή των κατοίκων, δημοτικών αρχών, κλπ στις διαδικασίες των αποφάσεων.

 

Παρουσίαση της μελέτης ΕΠΕ: σημαντικό στάδιο, ο τρόπος παρουσίασης σε άλλες υπηρεσίες ή σε ανοικτή συγκέντρωση ενδιαφερομένων παίζει σημαντικό ρόλο στην αποδοχή της.

 

Ανασκόπηση και κριτική της μελέτης ΕΠΕ: συστηματική και κριτική θεώρηση της ποιότητας της ΕΠΕ, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό στάδιο στην πορεία των αποφάσεων.

 

Τελική κρίση-απόφαση: θεώρηση της μελέτης ΕΠΕ από τις αρμόδιες υπηρεσίες ή εμπειρογνώμονες μαζί με άλλες πρακτικές πλευρές του έργου.

Παρακολούθηση του έργου μετά την απόφαση: σημαντικό στάδιο που μπορεί να παίξει ρόλο στην αποτελεσματικότητα της διαχείρισης του έργου.

 

Έλεγχος του έργου (Auditing): είναι συνέχεια του σταδίου της παρακολούθησης. περιλαμβάνει συγκρίσεις της πραγματικής κατάστασης κατά την πορεία του έργου και μετά το τέλος σε σχέση με τις προβλέψεις. Η χρησιμότητα του σταδίου αυτού είναι σημαντική γιατί γίνεται δυνατό να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων άμβλυνσης των αρνητικών συνεπειών στο περιβάλλον από το έργο.